روز شمار حصر:

هاشمی زدایی و تریبون های نماز جمعه

شرق: رئیس شورای سیاست‌گذاری ائمه‌ جمعه از خود و عملکردش دفاع کرده و به همه اتهامات اخیر پاسخ داده است؛ از حواشی استعفای امامان جمعه با گرایش نزدیک به دولت تا جناحی‌بودن تریبون نماز جمعه. در ماجرای استعفای امام‌جمعه کرمان، حجت‌الاسلام تقوی در مظان اتهام بود که با فشار نزدیکان آیت‌الله مصباح یا جبهه پایداری، برای کناررفتن آیت‌الله جعفری رایزنی کرده است. او در دفاع از خود گفته است: «یک طراحی وجود دارد که همه سازمان‌ها و نهادهای متعلق به رهبری، مورد هجمه قرار بگیرند. اینها طبیعی نیست».
حجت‌الاسلام تقوی که درعین‌حال قائم‌مقام جامعه روحانیت مبارز هم هست، در نشستی خبری، درباره حواشی پیرامون استعفای امام‌جمعه کرمان گفته است: «آقای جعفری یک شخصیت محترم، مخلص و انقلابی است که از ابتدای انقلاب امام‌جمعه بوده و ۸۶ سال دارد. گاهی اوقات کهولت سن خطبه‌خوانی و سفر به شهرها را مشکل می‌کند. آقای جعفری استعفا داد و به من گفت به رهبری بگویید من به خاطر کهولت سن استعفا می‌دهم». او گفته است: «گفتند تقوی به اینها فشار آورده و دارد هاشمی‌زدایی می‌کند و می‌خواهد طرفداران مصباح را بیاورد. نمایندگان ولی‌ فقیه برای شخص رهبری است؛ بودن یا نبودن اینها بر عهده رهبری است و ما نمی‌توانیم دخالت کنیم. آقای شبستری که امام‌جمعه تبریز بود و به‌تازگی کنار رفت، آیا هاشمی‌زدایی بود؟ اینها مسائل معمولی است». آیت‌الله جعفری هم در خطبه‌های نمازجمعه اخیر خود گفته بود در کار من هیچ‌وقت هیچ اجبار و اکراهی نبوده و نیست. گفته بود به علت کسالت و کهولت سن از این سمت کناره‌گیری می‌کند؛ اما فرزند او در گفت‌وگو با ایلنا از برخی فشارها برای کناررفتن پدر خبر داده و ماجرای کهولت سن و بیماری پدر را تکذیب کرده بود. همچنین برخی چهره‌های سیاسی، از جمله استاندار کرمان، حجتی‌کرمانی، محمود دعایی و اسحاق جهانگیری برای ابقای امام‌جمعه تلاش کردند، نامه نوشتند و خواستار انصراف او از این تصمیم شدند؛ اما آن‌طور که خود امام‌جمعه گفته است، او بر تصمیمش مبنی بر ترک صندلی امامت جمعه مصر است و نامه استعفایش را هم به مقام معظم رهبری نوشته است. البته تا هفته پیش، هنوز خبری مبنی بر موافقت با استعفای او اعلام نشده بود. چند روز بعد از اعلام خبر استعفای امام‌جمعه کرمان، امام‌جمعه بیرجند هم در هفته جاری استعفا داد. گفته می‌شود در جریان اعتراض برخی جریان‌ها به استاندار بیرجند، او جزء حامیان استاندار بوده است. 
اعلام برائت
تقوی در پاسخ به اتهام نقش شورای سیاست‌گذاری در حذف و اضافه‌شدن ائمه جمعه، گفته است: «انتخاب نمایندگان ولی فقیه برای شخص رهبری است؛ بودن یا نبودن اینها، بر عهده رهبری است و ما نمی‌توانیم دخالت کنیم و ائمه جمعه نیز حقوق‌بگیر نیستند؛ بلکه شهریه طلبگی دریافت می‌کنند. نمازجمعه تریبون نظام و متعلق به حاکمیت است و متولی اصلی آن امام معصوم است؛ اما در زمان غیبت، ولی فقیه که زمام امور را در دست دارد، متولی نمازجمعه است». تقوی گفته است: «اعضای شورای سیاست‌گذاری از سوی رهبری انتخاب می‌شوند و عزل و انتخاب آنها در شورا بررسی می‌شود. این ائمه جمعه حقوق‌بگیر نیستند؛ اینها شهریه طلبگی دارند؛ شهریه‌ای که طلاب در حوزه می‌گرفتند، قطع می‌شود به خاطر همین شهریه‌ای از سوی رهبری در حدود ۲۰۰‌ هزار تومان به اینها تعلق می‌گیرد. امامان جمعه مدیران بخش قند و شکر و برق و آموزش‌وپروش نیستند. روحانی متعلق به مردم است. بخشی از امکانات اینها مردمی است. برخی ائمه جمعه استاد دانشگاه یا حوزه هستند یا برای مسجدی نماز می‌خوانند و چون آن مسجد موقوفی است، سازمان اوقاف به آن امام‌جمعه کمکی می‌کند».
چه کسی امام‌جمعه می‌شود
تقوی با اشاره به شرایط گزینش ائمه جمعه، گفته است: «ما اصلا گرایش‌های حزبی را در این زمینه دخالت نمی‌دهیم؛ اما امام‌جمعه باید طرفدار سیاست‌های نظام و علاقه‌مند به رهبری باشد. اینکه یک نفر بگوید اصل ولایت فقیه را قبول ندارم، ما اینها را گزینش نمی‌کنیم. کسی که می‌خواهد گزینش شود، باید طرفدار خط امام و رهبری باشد. نیروهای ما به‌عنوان امام‌جمعه در حوزه‌های علمیه تربیت می‌شوند که سن اینها باید بالای ۲۵ و حدود ۳۰ باشد، متأهل باشند، باید دو سال درس خارج را رفته باشند که یعنی اگر بخواهم به صورت دانشگاهی سخن بگویم، باید فوق‌لیسانس داشته و در آستانه ورود به دکترا باشند. مدارک اینها از حوزه‌های علمیه گرفته می‌شود. علاوه بر این، یک امتحان ورودی دارند. استعلامات مختلف و تحقیقات میدانی انجام می‌شود و پرونده که آماده شد، به من تحویل می‌دهند و بعد از بررسی در شورای سیاست‌گذاری، اعلام می‌کنیم امام‌جمعه به کدام نقطه از کشور برود». 
ائمه جمعه باید چه بگویند
آخرین باری که از تریبون نمازجمعه سخنان متفاوتی شنیده شد، به آخرین حضور هاشمی‌رفسنجانی در سال ٨٨ بازمی‌گردد. جریان‌های سیاسی غیراصولگرا، به‌ویژه اصلاح‌طلبان، در این سال‌ها همواره منتقد و معترض آنچه بوده‌اند که گاهی از تریبون نمازجمعه منتشر می‌شود؛ چه از سوی خطبا چه سخنرانان پیش از خطبه‌ها. آخرین نمونه آن، ماجرای میثم مطیعی بود که اعتراضات زیادی به دنبال داشت. اصولا چهره‌های اصلاح‌طلب هیچ‌وقت جایگاهی در سخنرانی‌های پیش از خطبه‌های نمازجمعه نداشته‌اند. همچنین در‌حالی‌که ائمه جمعه در دولت احمدی‌نژاد، به‌ویژه دولت نخست او، حامی دولت بودند؛ در این چهار سال دولت روحانی، اصولا تریبون نمازجمعه به فضایی برای نقد و حتی گاهی تخریب دولت منتخب مردم بدل شده است. تریبون نمازجمعه، به‌ویژه شهرهای بزرگ، معمولا جایی است که سخنان روحانی نقد می‌شود و گاه انتقادهای تندوتیزی هم نثار رئیس‌جمهوری می‌شود. اگرچه هرازگاهی در این میان، برخی ائمه جمعه شهرهای کوچک‌تر از بدل‌شدن تریبون نمازجمعه به محفلی برای اعلام موضع جناحی، انتقاد کرده‌اند؛ اما شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه به‌ویژه حجت‌الاسلام تقوی، همواره مدافع عملکرد خود و منکر عملکرد جناحی این تریبون بوده است. او مدعی است همواره مواضع نظام از این تریبون بیان می‌شود. درباره سخنرانان پیش از خطبه‌ها، به‌ویژه در ماجرای میثم مطیعی، هم مدعی شده بود ماجرا به ستاد اقامه نماز مرتبط است نه شورای سیاست‌گذاری ائمه جمعه. رئیس ستاد اقامه نماز هم در نهایت گفته بود سخنرانان متن سخنان خود را با کسی چک نمی‌کنند و ستاد اقامه نماز هم چنین درخواستی از آنها ندارد. بااین‌حال، تقوی در همین نشست خبری گفته است: «بر اساس اصل ۱۱۰ قانون اساسی، مواضع نظام از سوی رهبری اعلام می‌شود. یکی از این مواضع، استکبارستیزی است؛ امام‌جمعه نمی‌تواند از این موضع تخطی کند. ما بر اساس دریافت‌های خود از اسلام، ائمه، امام و رهبری نمی‌توانیم با مستکبران سر سازش داشته باشیم. هر مسئولی که بخواهد سازش کند، از مدار خارج شده است. موضع دیگر نظام، ضداشرافی‌گری است؛ اگر اشرافی‌گری تبدیل به فرهنگ شود، به صورت موریانه بنیان‌های نظام را پوک و پوچ می‌کند. ما در شورای سیاست‌گذاری، سعی می‌کنیم ائمه جمعه بنا بر منطق، اشرافی‌گری را نقد کنند». او درباره موضع ائمه جمعه نسبت به حج هم گفته است: «ممکن است در موضع حج ائمه جمعه به سازمان حج هشدار بدهند که مبادا حجاج ما تحقیر شوند. این به معنی زیرسؤال‌بردن برادران ما در سازمان حج نیست. نظام تصمیم گرفته از ایران حاجی ارسال شود و ما هم مدافع سیاست‌های نظام هستیم».
تقوی گفته است: «یک مطلب خلاف واقعی را در فضای مجازی ایجاد می‌کنند که حالا ما باید بیاییم از خود دفاع کنیم. مثلا می‌گویند چرا در سال حمایت از تولید ملی، باید برای حج چنین پولی خرج کنیم؟ اما وقتی سالی هفت میلیون به آنتالیا و دوبی می‌روند، یک نفر نمی‌گوید که این پول‌ها کجا می‌رود؛ حالا وقتی یک پیرمرد یا پیرزنی می‌خواهد واجب خود را به‌جا بیاورد، بحث فقرا و مستضعفان گل می‌کند»